Higieniczne suszenie rąk:
ale jak?

Drugim filarem suszenia rąk jest higiena powierzchni. W każdej toalecie znajduje się wiele powierzchni, które są często silnie zanieczyszczone drobnoustrojami – i nie chodzi tylko o klamkę drzwi czy obszar wokół niej. Według badań dotyczy to również podłogi, dozowników mydła, kranów oraz obudowy suszarek nadmuchowych.

Dotykanie powierzchni zanieczyszczonych drobnoustrojami po umyciu rąk niweczy efekt mycia. Dlatego podczas wizyty w toalecie warto dotykać jak najmniej powierzchni – to zmniejsza ryzyko dalszego rozprzestrzeniania obecnych już drobnoustrojów. Dotyczy to również dotknięć niezamierzonych. Szczególnie w przypadku suszarek strumieniowych, do których wkłada się dłonie, dochodzi do nich nawet 13 razy podczas jednego użycia, jak pokazało badanie z USA.

Jest to szczególnie problematyczne, ponieważ na suszarkach strumieniowych wykryto ponad 1000 razy więcej drobnoustrojów niż na dozownikach ręczników papierowych.

Ręczniki papierowe z kolei pomagają minimalizować ryzyko – nawet w dozownikach ręcznych papier wysuwa się jedynie z dolnej części obudowy, co znacząco zmniejsza ryzyko przypadkowego kontaktu. Ręcznika można też użyć do zakręcenia kranu lub otwarcia klamki drzwi, dzięki czemu ryzyko przenoszenia drobnoustrojów zmniejsza się także w tych sytuacjach.

Trzecim filarem jest higiena powietrza. W toaletach znajdują się dwa dobrze zbadane źródła rozprzestrzeniania drobnoustrojów, uwalniające ich duże ilości do powietrza pomieszczenia. Pierwszym jest spłukiwanie toalety – pokrywa powinna być wtedy zawsze zamknięta, aby zminimalizować ryzyko zakażenia drogą aerozolową. Drugim źródłem są elektryczne suszarki nadmuchowe: podczas pracy intensywnie rozprowadzają w pomieszczeniu powietrze zawierające drobnoustroje w formie aerozolu.

Nawet bezpośrednio po umyciu ręce nie są całkowicie wolne od drobnoustrojów. Jeśli nie zostały prawidłowo umyte, utrzymujące się na skórze wirusy mogą trafić do powietrza pomieszczenia za pośrednictwem suszarek nadmuchowych. Ponieważ do zakażenia wieloma wirusowymi patogenami przeziębienia czy biegunki wystarczy zaledwie kilka drobnoustrojów, a wirusy utrzymują się w aerozolu przez wiele godzin, również w ten sposób może powstać ryzyko zakażenia.

Czwartym filarem jest przyjazność użytkowania. Wysoka prędkość powietrza w suszarkach nadmuchowych osiągana jest dzięki bardzo wysokim obrotom silnika, co prowadzi do bardzo wysokiego poziomu hałasu – urządzenia te mogą osiągać głośność do 94 dB. Ten poziom hałasu jest jednym z powodów, dla których – zgodnie z zaleceniami Instytutu Roberta Kocha – suszarki strumieniowe nie powinny być stosowane w placówkach medycznych. Ze względu na niższy wzrost, głowy dzieci czy osób na wózkach inwalidzkich znajdują się bliżej suszarki, co skutkuje jeszcze wyższym poziomem hałasu – do 115 dB. Niemiecka Federalna Agencja Środowiska stwierdza również, że suszarki te stanowią umiarkowane zagrożenie dla słuchu dzieci.

Ręczniki papierowe cieszą się dużą popularnością wśród osób korzystających z toalet. W badaniu przeprowadzonym przez niemiecką Federalną Centralę Edukacji Zdrowotnej (BZgA) 61% respondentów wskazało ręczniki papierowe jako preferowaną metodę suszenia rąk. Jednym z powodów tej popularności jest ich wszechstronność – pozwalają uniknąć bezpośredniego dotykania mocno zanieczyszczonych powierzchni, takich jak klamki czy krany. W przeciwnym razie dochodzi do silnej rekontaminacji rąk, zwłaszcza po ich umyciu.

Szczególnie w godzinach szczytu przed suszarkami strumieniowymi czy dozownikami ręczników w roli tworzą się kolejki. Nasze dane pokazują, że dozownik ręczników papierowych jest zajęty średnio zaledwie przez 3 sekundy, dzięki czemu szybko staje się ponownie dostępny dla kolejnych osób. Unikanie w ten sposób gromadzenia się ludzi w toaletach zmniejsza również ryzyko zakażenia, ponieważ np. podczas spłukiwania toalety powstaje duża ilość aerozolu zawierającego drobnoustroje.